IELTS Listening: 8 lỗi mất điểm đáng tiếc

Phần lớn điểm mất trong IELTS Listening không phải vì không nghe được, mà vì nghe được rồi vẫn ghi sai: viết quá số từ, sai chính tả, thiếu “s”, hay chọn đáp án người nói vừa đổi ý. Đó là những lỗi chính tả và lỗi thói quen sửa được trong vài tuần. Bài này liệt kê 8 lỗi hay gặp, cách nhận ra và cách sửa từng lỗi, rồi đưa một bài luyện 15 phút mỗi ngày.

Bài Listening chấm thế nào

Theo ielts.org, bài IELTS Listening có 4 phần, 40 câu, khoảng 30 phút. Hai phần đầu là tình huống đời sống, hai phần sau là tình huống học tập. Mỗi đoạn ghi âm chỉ nghe một lần, câu hỏi đi theo đúng thứ tự thông tin trong bài, và mỗi câu đúng được 1 điểm.

Những điều ielts.org ghi rõ về câu trả lời:

• Viết quá giới hạn từ trong đề thì mất điểm câu đó.
• Từ có gạch nối như check-in tính là một từ.
• Dạng viết tắt như they’re không nằm trong đáp án cần điền.
• Bạn không cần đổi từ nghe được; chép đúng từ trong bài nghe.

8 lỗi mất điểm IELTS Listening và cách sửa

1. Viết vượt giới hạn số từ. Đề ghi NO MORE THAN TWO WORDS AND/OR A NUMBER mà bạn viết “a leather coat” (ba từ). Câu đó bị chấm sai dù ý đúng. Cách sửa: gạch chân giới hạn từ trước mỗi nhóm câu, vì giới hạn có thể đổi giữa các nhóm. Bỏ mạo từ thừa nếu câu vẫn đủ nghĩa.

2. Sai chính tả từ đã nghe đúng. Theo IDP, từ sai chính tả trong Listening bị chấm là sai. Trong danh sách từ hay viết sai, IDP nêu definitely, foreign, maintenance, và các từ dễ nhầm phụ âm đơn, đôi như necessary, recommend. Cách sửa: lập danh sách từ hay sai của riêng bạn (xem phần luyện bên dưới) và chép lại mỗi tuần. Chọn một kiểu viết Anh hoặc Mỹ và dùng thống nhất.

3. Quên số nhiều, sai dạng từ. Nghe “tickets” nhưng viết “ticket”; câu cần danh từ mà viết động từ. Cách sửa: trước khi nghe, đọc câu có chỗ trống và đoán loại từ cần điền. Khi nghe, để ý âm cuối /s/, /z/. Sau khi điền, đọc lại cả câu xem có khớp ngữ pháp không.

4. Không đọc trước câu hỏi. Bạn nghe mà không biết đang chờ thông tin gì. Cách sửa: dùng mọi giây trước mỗi phần để đọc câu hỏi, gạch từ khóa (tên, số, ngày, địa điểm). Biết trước “câu 5 hỏi giá” thì tai bạn chờ sẵn con số.

5. Chọn đáp án nghe thấy đầu tiên. Người nói hay đổi ý: “Let’s meet on Tuesday… actually, Wednesday is better.” Bạn ghi Tuesday và mất điểm. Cách sửa: để ý các từ báo đổi ý như actually, sorry, I mean, on second thought, but. Với câu nhiều lựa chọn, chờ đến hết ý rồi mới khoanh.

6. Kẹt ở một câu, lạc cả đoạn sau. Lỡ một câu, bạn cố nhớ lại và bỏ lỡ thêm câu tiếp theo. Cách sửa: vì câu hỏi đi theo thứ tự, khi nghe đã sang thông tin của câu sau thì bỏ ngay câu cũ. Đoán một đáp án hợp lý vào cuối bài; để trống chắc chắn không có điểm.

7. Viết số, ngày, tên riêng tùy tiện. Nghe đánh vần tên đường mà ghi sai một chữ; nghe “fifteen” ghi 50. Cách sửa: luyện riêng bảng chữ cái khi đánh vần (nhất là A, E, I; G, J; B, V), phân biệt -teen và -ty (âm nhấn ở cuối với -teen). Viết ngày theo một kiểu thống nhất.

8. Ghi đáp án lệch số câu. Bạn nghe đúng nhưng ghi đáp án câu 14 vào ô câu 15, và cả loạt câu sau lệch theo. Cách sửa: mỗi lần ghi, nhìn số câu trước khi viết. Khi chuyển trang hay chuyển phần, kiểm tra lại số câu đầu tiên.

Làm ngay: bài luyện nghe chép 15 phút

Bài này sửa được lỗi 2, 3 và 7 cùng lúc:

1. Chọn một đoạn ghi âm ngắn có lời thoại (transcript), ví dụ phần 1 trong đề luyện thi chính thức.
2. Nghe một lần, điền như đi thi. Không dừng.
3. Nghe lại, lần này dừng từng câu và chép chính tả đoạn chứa đáp án.
4. So với transcript. Gạch mọi chỗ sai: thiếu s, sai chính tả, sai số.
5. Chép các từ sai vào một trang “từ hay sai của tôi”, mỗi từ ba lần.

Cột trong sổ	Ví dụ ghi
Từ đúng	accommodation
Tôi đã viết	accomodation
Lỗi kiểu gì	thiếu phụ âm đôi “mm”
Lần ôn	tuần 1 ✓, tuần 2 ✓

Sau hai tuần, danh sách của bạn sẽ cho thấy lỗi hay lặp lại (thường là phụ âm đôi, đuôi -tion/-sion, hoặc số). Đó là chỗ đáng luyện nhất.

Để luyện đề đủ 40 câu có band ước tính và đáp án chi tiết, dùng app luyện thi IELTS miễn phí của Smart Pens. Video ở cuối bài, của kênh IELTS Official, hướng dẫn làm Listening trên máy tính, phù hợp nếu bạn định thi hình thức này.

Thói quen trong ngày thi

• Đọc hướng dẫn của từng nhóm câu, không chỉ nhóm đầu.
• Khi có thời gian kiểm tra cuối bài, rà ba thứ: giới hạn từ, chính tả, số nhiều.
• Không để trống câu nào.

Reading có các quy tắc tương tự về giới hạn từ và chính tả; xem bài cách làm từng dạng câu hỏi IELTS Reading. Các app luyện thi khác của Smart Pens nằm ở phòng thi thử online.