Đọc hiểu tiếng Anh THPT: cách làm bài đọc nhanh và đúng

Muốn làm bài đọc hiểu tiếng Anh THPT nhanh và đúng, bạn cần hai thói quen: biết mình đang tìm gì trước khi đọc, và chỉ chọn đáp án khi chỉ ra được câu trong bài chứng minh cho nó. Phần lớn câu sai ở bài đọc không phải vì không hiểu bài, mà vì chọn theo cảm giác hoặc theo hiểu biết riêng.

Bài này đưa ra 5 bước làm bài đọc, cách nhận ra phương án gài bẫy, mẹo cho từng dạng câu hỏi, và một lịch luyện 15 phút mỗi ngày. Ví dụ trong bài lấy từ đề tham khảo môn Tiếng Anh của Bộ GD&ĐT; xem bài cấu trúc đề tiếng Anh THPT để biết đọc hiểu nằm ở đâu trong đề.

5 bước làm bài đọc hiểu tiếng Anh THPT

1. Đọc câu hỏi trước. Lướt qua tất cả câu hỏi, gạch từ khóa: tên riêng, con số, năm, từ được in đậm hoặc gạch chân. Những từ này là “địa chỉ” để bạn tìm trong bài.

2. Đọc lướt cả bài khoảng một phút. Mục tiêu là trả lời được: bài nói về gì, mỗi đoạn có ý chính gì. Thường câu đầu của mỗi đoạn cho bạn biết đoạn đó nói gì.

3. Định vị đoạn có đáp án. Tìm từ khóa của câu hỏi trong bài. Đề hay dùng từ đồng nghĩa thay vì lặp lại y nguyên, nên hãy tìm cả ý, không chỉ tìm chữ.

4. Đọc kỹ 2–3 câu quanh chỗ vừa tìm. Đáp án nằm ở đây, không nằm trong trí nhớ của bạn. Đọc cả câu trước và câu sau, vì từ nối như however, as a result có thể đổi hẳn nghĩa.

5. Loại trừ rồi mới chọn. Gạch các phương án sai, và chỉ chọn phương án mà bạn chỉ được câu chứng minh.

Mẹo làm bài đọc: nhận ra 4 kiểu phương án sai

Người ra đề không viết phương án sai một cách ngẫu nhiên. Phần lớn rơi vào bốn kiểu dưới đây.

Một ví dụ từ đề tham khảo: bài đọc về các ngôn ngữ đang bị đe dọa viết rằng tiếng Wales có khoảng 500.000 người nói, và chính phủ Wales muốn tăng con số đó lên một triệu vào năm 2050. Câu hỏi “Which of the following is TRUE according to the passage?” có các phương án:

• The number of Welsh speakers will increase by one million by 2050. Đây là kiểu đúng từ, sai chi tiết: bài nói tăng lên một triệu, không phải tăng thêm một triệu.
• Only by creating “Talking Dictionaries” can endangered languages be saved. Đây là kiểu nói quá tay: bài chỉ nói công nghệ là một cách khác.
• Less than 200 languages were no longer in existence between 1950 and 2010. Sai con số: bài ghi 230 ngôn ngữ.
• The Welsh government is trying to double the number of Welsh speakers by 2050. Đúng, vì từ 500.000 lên một triệu là gấp đôi.

Bạn thấy đấy: phương án đúng thường diễn đạt lại ý trong bài bằng từ khác, còn phương án sai lại hay dùng nguyên văn từ trong bài để đánh lừa.

Cách làm từng dạng câu hỏi

Dạng câu hỏi	Dấu hiệu	Cách làm
Chi tiết đúng, sai	TRUE, NOT mentioned	Kiểm tra từng phương án với bài, gạch phương án sai
Nghĩa của từ	closest / OPPOSITE in meaning	Đọc câu chứa từ, thử thay từng phương án vào câu
Từ thay thế	The word “They” refers to	Nhìn danh từ số nhiều hoặc số ít ở câu ngay trước
Diễn đạt lại câu	best paraphrases	Tìm phương án giữ nguyên ý và quan hệ giữa các vế
Ý ở đoạn nào	In which paragraph	Dùng ý chính từng đoạn đã ghi ở bước 2
Chèn câu	Where does the sentence best fit	Đọc câu cần chèn, tìm chỗ mà câu trước và câu sau nối liền mạch
Tóm tắt	best summarises	Chọn phương án bao được ý của mọi đoạn, không chỉ một đoạn
Suy luận	can be inferred	Ý không viết thẳng nhưng phải suy ra được từ câu cụ thể trong bài

Với câu hỏi nghĩa của từ, chú ý chữ OPPOSITE. Trong đề tham khảo, câu hỏi về từ extinct yêu cầu tìm từ trái nghĩa, đáp án là existent. Đọc thiếu một chữ là mất điểm câu dễ.

Câu tóm tắt và suy luận thường khó nhất. Nếu đang hết giờ, làm các câu chi tiết và từ vựng trước, quay lại hai dạng này sau.

Làm ngay: lịch luyện đọc 15 phút mỗi ngày

Bạn không cần buổi học dài. Mỗi ngày một bài đọc, theo đúng thứ tự:

1. 3 phút: đọc câu hỏi, gạch từ khóa; đọc lướt bài, ghi ý chính mỗi đoạn bằng 3–4 chữ bên lề.
2. 7 phút: làm câu hỏi theo 5 bước ở trên.
3. 5 phút: chữa bài. Với mỗi câu, kể cả câu đúng, gạch chân câu trong bài chứng minh cho đáp án. Câu nào đúng mà không chỉ ra được câu chứng minh thì tính là đoán.

Cuối tuần, đếm xem bạn sai nhiều nhất ở dạng câu hỏi nào trong bảng trên và luyện thêm dạng đó. Từ vựng gặp trong bài đọc nên ghi theo họ từ và cụm từ, như hướng dẫn trong bài học từ vựng tiếng Anh THPT.

Nguồn bài đọc: đề tham khảo của Bộ, đề của các Sở và trường, và đề trên app luyện thi THPT miễn phí của Smart Pens. Dưới các bài trong đề tham khảo có ghi bài được phỏng theo bộ sách nào, phần lớn là sách tiếng Anh THPT, nên đọc kỹ các bài đọc trong sách trên lớp cũng là một cách luyện tốt.

Lỗi thường gặp khi làm bài đọc

• Dịch từng chữ. Tốn thời gian và dễ mất ý chính. Tập đọc theo cụm ý.
• Chọn theo hiểu biết riêng. Câu hỏi luôn là “according to the passage”, không phải “theo bạn”.
• Bỏ qua từ nhỏ. Not, only, except, opposite đổi hoàn toàn yêu cầu của câu hỏi.
• Kẹt quá lâu ở một câu. Đánh dấu, làm câu khác, rồi quay lại. Khi làm đề, bạn có thể áp dụng quy trình chữa đề trong bài làm đề thi thử THPT hiệu quả.

Smart Pens giúp gì

Đọc hiểu tiến bộ chậm nếu tự luyện mà không ai chỉ ra mình hay sai kiểu gì. Ở Đà Nẵng, Smart Pens dạy tiếng Anh cho học sinh THCS, THPT tại trung tâm ở Ngũ Hành Sơn, lớp học trực tiếp. Bạn có thể đăng ký học thử, hoặc tự làm đề trước trên phòng thi thử online rồi mang bảng lỗi theo dạng câu hỏi đến buổi học.