Ngữ pháp tiếng Anh trọng tâm ôn thi THPT: 8 chủ điểm cần chắc

Ngữ pháp ôn thi THPT nên tập trung vào 8 chủ điểm: thì của động từ, câu bị động, câu điều kiện, mệnh đề quan hệ (cả dạng rút gọn), câu tường thuật, so sánh, to V hay V-ing, và liên từ. Thêm vào đó là từ loại, nền của mọi câu điền từ. Nắm chắc các chủ điểm này và nhận ra chúng từ dấu hiệu trong câu là bạn đã có nền cho phần lớn câu hỏi về ngôn ngữ.

Trong đề tham khảo môn Tiếng Anh của Bộ GD&ĐT, ngữ pháp ít khi được hỏi bằng một câu đứng riêng. Nó nằm trong các bài điền từ, bài điền câu vào đoạn văn và trong các phương án của câu hỏi đọc hiểu. Vì vậy, bài này vừa liệt kê chủ điểm, vừa chỉ cách các chủ điểm ấy xuất hiện trong văn bản.

8 chủ điểm ngữ pháp tiếng Anh 12 trọng tâm

Chủ điểm	Cần nắm	Ví dụ
Thì động từ	Hiện tại hoàn thành, quá khứ hoàn thành, tương lai tiếp diễn và dấu hiệu	She has lived here since 2020.
Bị động	be + V3 ở mọi thì, bị động với động từ khuyết thiếu	The bridge was built in 1990.
Câu điều kiện	Loại 1, 2, 3 và unless, provided that	If I were you, I would apply now.
Mệnh đề quan hệ	who, which, that, whose, where, when; rút gọn bằng V-ing, V3	a system called “Meet & Seat”
Câu tường thuật	Lùi thì, đổi đại từ và trạng từ thời gian	He said he was tired.
So sánh	Hơn, nhất, bằng, so sánh kép	The more you read, the faster you get.
To V hay V-ing	Động từ theo sau bởi to V, V-ing, hoặc cả hai với nghĩa khác	prefer to have, avoid eating
Liên từ, cụm nối	although / despite, because / because of, instead of	Instead of buying a sandwich, make your own.

Hai ví dụ trong bảng lấy từ đề tham khảo: bài quảng cáo có chỗ trống cần called (mệnh đề quan hệ rút gọn, “một hệ thống được gọi là”), và bài tờ rơi có chỗ trống cần Instead of ở đầu câu.

Ngữ pháp ôn thi THPT xuất hiện trong đề thế nào?

Nhìn vào đề tham khảo, bạn sẽ thấy ngữ pháp được kiểm tra theo ba cách.

Trong bài điền từ. Chỗ trống có thể cần một tính từ đúng dạng (boring hay bored), một cụm danh từ đúng trật tự (long plane journey), một dạng động từ sau động từ khác (prefer to have), hay từ chỉ lượng (the amount of rubbish, vì rubbish là danh từ không đếm được).

Trong bài điền câu vào đoạn văn. Bốn phương án thường cùng nói một ý, chỉ khác cấu trúc. Ví dụ, chỗ trống sau “Sophia, as an example,” cần một vị ngữ hoàn chỉnh: was first activated on Valentine’s Day in 2016. Các phương án bắt đầu bằng of which, that hay having been đều làm câu thiếu động từ chính. Muốn làm đúng, bạn phải nhận ra câu đang thiếu thành phần gì.

Trong phương án đọc hiểu. Câu hỏi diễn đạt lại câu thường có phương án dùng đảo ngữ (Were the process more straightforward…, Not until… does it…) hay mệnh đề phức. Hiểu cấu trúc giúp bạn đọc đúng nghĩa của từng phương án, rồi mới so với ý trong bài.

Bài học rút ra: ôn công thức chưa đủ, phải luyện nhận ra chủ điểm trong văn bản.

Ba chủ điểm hay gây nhầm

Câu điều kiện. Nhìn thì của động từ ở mệnh đề if trước, rồi chọn vế còn lại cho khớp.

Mệnh đề quan hệ rút gọn. Mệnh đề chủ động rút thành V-ing (people living in cities), mệnh đề bị động rút thành V3 (a system called…). Trước khi chọn, hỏi: danh từ đó tự làm hành động, hay bị tác động?

Despite và although. Although đi với một mệnh đề có chủ ngữ và động từ; despite và in spite of đi với danh từ hoặc V-ing. Because và because of cũng theo quy tắc này.

Làm ngay: lịch ôn ngữ pháp 4 tuần

Mỗi buổi 30–40 phút, bốn buổi một tuần:

Tuần	Chủ điểm	Việc cuối tuần
1	Thì động từ, từ loại	Làm 20 câu điền từ trộn hai chủ điểm
2	Bị động, câu điều kiện	Viết lại 10 câu từ chủ động sang bị động
3	Mệnh đề quan hệ và rút gọn, to V hay V-ing	Làm 1 bài điền câu vào đoạn văn
4	Tường thuật, so sánh, liên từ	Làm 1 đề đầy đủ, đếm câu sai theo chủ điểm

Mỗi buổi đi theo ba bước:

1. Đọc lại công thức và tự viết 3 câu của chính bạn.
2. Làm 10–20 câu luyện, ưu tiên câu nằm trong đoạn văn hơn câu đứng riêng.
3. Ghi câu sai vào sổ lỗi: câu gốc, đáp án đúng, và vì sao bạn chọn sai.

Sau tuần 4, đề thi thử sẽ cho biết chủ điểm nào còn yếu. Bạn có thể làm đề miễn phí trên app luyện thi THPT của Smart Pens, rồi chữa đề theo quy trình trong bài làm đề thi thử THPT hiệu quả.

Ngữ pháp đi cùng từ vựng

Nhiều câu tưởng là ngữ pháp thật ra là từ vựng: chọn make trong make business contacts, hay throw away trong bài tờ rơi về rác thải. Những câu này không có công thức; bạn chỉ làm được nếu đã gặp cụm từ đó. Vì vậy, song song với ngữ pháp, hãy học từ theo cụm, như hướng dẫn trong bài học từ vựng tiếng Anh THPT.

Nếu bạn chưa có kế hoạch tổng thể cho cả năm, xem thêm kế hoạch ôn tiếng Anh lớp 12 theo tháng.

Smart Pens giúp gì

Ngữ pháp là phần dễ tự học nhất, nhưng cũng dễ học sai thứ tự hoặc học thuộc mà không dùng được. Ở Đà Nẵng, Smart Pens dạy tiếng Anh cho học sinh THCS, THPT tại trung tâm ở Ngũ Hành Sơn. Bạn có thể đăng ký học thử để trải nghiệm một buổi học trước khi quyết định.